De voortdurende strijd van de lhbtiq+-gemeenschap in Georgië

Deze week in uw aflevering van KET Talks nemen Vincent Reillon en Rémy Bonny van Forbidden Colours u mee naar Georgië, waar zij gezelschap krijgen van Mariam Kvaratsrelia, medeleidster van Tbilisi Pride. Zij bespreken het geweld waarmee de activisten te maken kregen die de eerste Pride-parade in het land probeerden te organiseren. Ook bespreken zij de huidige politieke situatie in het land, waar de Russische invloed toeneemt.

2023 en nog steeds geen Pride-parades in Tbilisi

Mariam neemt ons eerst mee naar het ontstaan van Tbilisi Pride, toen activisten in 2019 besloten dat zij zichtbaarder moesten worden in de samenleving om hun fundamentele mensenrechten veilig te stellen. Toch verhinderden anti-lhbtiq+-groepen, aangewakkerd door pro-Russische oligarchen en de orthodoxe kerk, dat de eerste March for Dignity in Tbilisi kon plaatsvinden. Verboden, uitgesteld en aangevallen: de parade vond nooit plaats. De activisten slaagden er uiteindelijk alleen in om een kleine demonstratie te organiseren voor het ministerie van Binnenlandse Zaken. De documentaire March for Dignity van regisseur John Eames doet verslag van deze gebeurtenissen.

Tbilisi Pride kondigde aan dat de March for Dignity werd geannuleerd

Na de beperkingen door Covid probeerde Tbilisi Pride in 2021 een parade te organiseren. Hoewel de mars gepland stond voor de avond van 5 juli, verzamelden anti-lhbtiq+-groepen zich ’s ochtends al op straat. Deze groepen vielen de kantoren van Tbilisi Pride en de journalisten die verslag deden van het evenement aan. 53 journalisten raakten gewond en de kantoren werden geplunderd. Geconfronteerd met deze situatie kondigde Tbilisi Pride om 15.00 uur aan dat de March for Dignity werd geannuleerd. Dit was een zeer droevige dag.

Maar de volgende dag verzamelden duizenden mensen zich voor het Georgische parlement om Tbilisi Pride te steunen en de gebeurtenissen van 5 juli te veroordelen. Regenboogvlaggen wapperden eindelijk vrolijk op het centrale plein van de hoofdstad van Georgië.

Twee jaar later is er voor Tbilisi Pride nog steeds geen mogelijkheid om een mars te organiseren in de Georgische hoofdstad. Dit is de enige organisatie in het land die het fundamentele recht op protest en vreedzame manifestatie in de openbare ruimte wordt ontzegd. Deze situatie toont aan hoe belangrijk de slogan van de Brussels Pride van dit jaar, Protect the Protest, is.

Het Pride-festival vindt ook dit jaar weer begin juli plaats, met duizenden mensen die conferenties, debatten en sociale evenementen bijwonen. Toch staat er voor deze editie van 2023 geen March for Dignity gepland, aangezien het anti-lhbtiq+-narratief van de regering in opkomst is.

Pro-Russische krachten ontzeggen fundamentele rechten en democratie

Mariam legt ook uit wat er in maart van dit jaar gebeurde, toen de regering probeerde een zogenaamde ‘wet op buitenlandse agenten’ in te voeren. Deze wet zou alle media en maatschappelijke organisaties die financiering uit het buitenland ontvangen – inclusief alle lhbtiq+-, mensenrechten- en rechtsstaatorganisaties – tot buitenlandse agenten hebben verklaard. Een dergelijke classificatie zou hebben geleid tot huiszoekingen en het verzamelen van informatie, wat de leden en de begunstigden van Tbilisi Pride in gevaar zou hebben gebracht.

Tienduizenden mensen gingen de straat op om hun ongenoegen te uiten over de aanname van deze op Rusland geïnspireerde wet. Dagenlang marcheerden zij met EU-vlaggen tegen traangas en waterkanonnen. Hun volharding wierp vruchten af, want de regering werd uiteindelijk gedwongen de wet in te trekken.

In Georgië volgt premier Irakli Garibachvili nauwgezet het pad dat door Vladimir Poetin is uitgestippeld als het gaat om het aanvallen van de rechten van lhbtiq+-personen en de rechtsstaat. Hij reisde onlangs naar Hongarije voor een bijeenkomst van conservatieve figuren georganiseerd door Viktor Orbán. In een recente toespraak heeft hij zich specifiek gericht tegen Tbilisi Pride.

Deze koers van de regering lijkt in tegenspraak met het proces dat Georgië volgt om de kandidaat-status voor toetreding tot de Europese Unie te verkrijgen. Irakli Garibachvili zegt dat hij lid wil worden van de Europese Unie, maar dan de ‘andere’ Europese Unie. De unie die de visie van Orbán volgt. De unie waar lhbtiq+-personen hun fundamentele mensenrechten worden ontzegd.

In deze context blijft Tbilisi Pride ter plaatse strijden voor de bevordering van mensenrechten, inclusie en tolerantie.

Luister hieronder naar deze aflevering: